De We Can Do It!-poster

Misschien zijn jullie de We Can Do It!-poster wel eens ergens tegengekomen. Wereldwijd is de poster tegenwoordig een symbool voor feminisme en emancipatie terwijl het van oorsprong slechts een obscure propagandaposter blijkt te zijn.

De poster is in 1942 ontworpen door de Amerikaanse artiest J. Howard Miller.


Miller werd door een bedrijf genaamd Westinghouse Electric ingehuurd om een serie posters te ontwerpen die het personeel wisten te motiveren zodat de productie op peil bleef. Westinghouse maakte in deze oorlogsperiode elektrische apparatuur die voor militaire doeleinden ingezet werden.
De poster genoot geen landelijke bekendheid in de oorlog omdat deze alleen bedoeld was voor Westinghouse werknemers.

Op de We Can Do It!-poster zie je een vrouwelijke werknemer afgebeeld.
In oorlogstijd vielen er grote gaten in het werknemersbestand van vele fabrieken, omdat grote aantallen mannen het leger in gingen. Veel huisvrouwen gingen aan de slag om die plaatsen op te vullen. Deze werkende vrouwen kregen de bijnaam Rosie The Riveter, naar een bekend liedje uit die periode over een jonge vrouw, genaamd Rosie, diens vriend Charlie uitgezonden wordt. Rosie besluit om in de fabriek te gaan werken waar ze klinknagels vastklinkt, het zogenaamde riveting, in de fabriek produceerden ze oorlogsmaterieel waaronder legervoertuigen en wapens. Zo kon Rosie zorgen dat Charlie veilig bleef, aldus het lied.

De poster wordt tegenwoordig gezien als afbeelding van Rosie, maar in de oorlog werd de link tussen de naam Rosie en deze poster niet gelegd. Ook wordt tegenwoordig gedacht dat deze poster bedoeld was om huisvrouwen te verleiden om in de fabriek te komen werken, in werkelijkheid was het een motivatie om aan de slag te blijven dus. En de WE in We Can Do It staat voor alle werknemers, dus niet alleen de vrouwen.

De We Can Do It!-poster was slechts 1 van velen die destijds in fabrieken van Westinghouse hingen. Deze poster hing van 15 tot 28 februari 1943 aan de fabrieksmuren, de datum staat links onderin. Verder is de badge op haar kraag te zien die werknemers van Westinghouse droegen en het logo van het bedrijf, zoals op de andere posters. De posters hingen dus maar 2 weken en werden daarna vervangen door de volgende uit de serie en raakten in vergetelheid.

Eind jaren 70, begin jaren 80 werd de We Can Do It!-poster herontdekt, afgebeeld in verschillende media en werd wereldberoemd. De poster werd omarmd door de feministische beweging en de naam Rosie The Riveter werd toen pas geassocieerd met deze prent.

Miller’s inspiratie voor de poster haalde hij van een foto met de 17-jarige Geraldine Hoff die destijds in een fabriek werkte. Deze kwam er pas in 1982 achter dat ze de inspiratie was voor de poster. Alleen de armen en handen leken niet van haar te zijn.

Misschien dat deze foto van de toen beroemde bodybuildster Charmion voor de armen een vorm van inspiratie is geweest? 🙂

Een paar maand nadat de We Can Do It!-poster uit de fabrieken verdwenen was, werd er een illustratie gepubliceerd op de cover van het tijdschrift, Saturday Evening Post, die WEL direct gelinkt werd aan de naam Rosie The Riveter.

Een brede, sterke vrouw tijdens haar schaft met een klinknagel pistool op haar schoot, Rivet gun, vandaar de naam riveter. Onder haar voeten zie je een exemplaar van Hitler’s Mein Kampf. Door haar werk op de fabriek waar ze oorlogsmaterieel produceerden zou ze meewerken Hitler naar de ondergang te brengen. De Amerikaanse vlag om het patriottistische plaatje compleet te maken.

Maar hoe stoer Rosie ook is of lijkt, ze draagt nog steeds rouge, lippenstift, nagellak en haar haar in de krul.
Ze draagt overigens instappers omdat veiligheidsschoenen in vrouwenmaten toen nog niet bestonden.

Deze werd geschilderd door illustrator Norman Rockwell.

Rockwell was zo’n 40 jaar werkzaam voor The Post en maakte destijds zo’n 321 cover-illustraties voor het blad. Hier enkele voorbeelden:

Kunstliefhebbers was het vast al opgevallen. De pose van Rockwell’s Rosie is een hommage of knipoog naar Michelangelo’s fresco van profeet Jesajah in de Sixtijnse kapel te Vaticaanstad.

De veiligheidskap als een Halo lijkt een terugkoppeling naar de bijbelse tekening.

De oplage van het tijdschrift was 4 miljoen maar bij covers door Rockwell werden er vaak grotere oplages gedrukt. Dus deze prent was WEL bekend in Amerika in de jaren 40, in tegenstelling tot de We Can Do It!-poster.

En natuurlijk waren er andere illustratoren die op hun beurt weer de Rosie van Rockwell als inspiratie gebruikt hebben, zoals bij deze Sarah Palin spoofs. Op de illustratie rechts valt op dat het boek Mein Kampf vervangen is door De Grondwet voor Dummies en We The People.

Of deze in Star Wars Wookiee-style!

Na de oorlog werd ook deze Rosie vergeten en steeds minder gepubliceerd mede vanwege copyright-perikelen rond de nalatenschap van Rockwell. Totdat veilinghuis Sotheby’s in 2002 het originele schilderij verkocht voor bijna 5 miljoen dollar. Sinds 2009 is het schilderij te bewonderen in Crystal Bridges Museum of American Art.

Terug naar de We Can Do It!-poster.
Naast merchandise met de originele afbeelding zoals sleutelhangers, shirts en muismatten zijn er ook vele varianten op de poster bedacht. Waarvan ik je een kleine selectie wil laten zien.

Hier zie je bijvoorbeeld een verbeelde woordgrap, We CAN do it! Vat je hem?
Maar ook een Joodse vrouw, deze draagt in plaats van een werkbadge haar Jodenster.
En een bionische versie…

…zusters, met nikaab, met baby, Pari The Protestor (tijdens het Groene Protest in Iran)…

…naast Pari The Protestor bestaat er ook een Mexicaanse variant, Rosita Adelita. Maar ook eentje uit voormalig Birma van NLD-leidster Aung San Suu Kyi, een native-American versie en 1 uit Georgië.

Ook in de Amerikaanse politiek wordt de pose veelvuldig gebruikt op posters, zowel in echte campagnes als in fictieve zoals in de serie Parks and Recreation (Amy Poehler als Leslie Knope).

Een Nederlandse variant in opdracht van Ordina, gemaakt door illustrator Eelco van den Berg.
Met smartphone of in de vorm van een concertposter…

En meer en meer en meer.

Ook Amerikaanse zangeressen lijken erdoor geïnspireerd.

Maar ook veel muren worden opgesierd door de vuist.

Zelfs in Colombia is er streetart te vinden, geïnspireerd op de poster. Deze graffiti is aangebracht door een groep genaamd Toxicomano Callejero, wat zoiets als Straatverslaafde betekend. De groep komt op voor de rechten van de minder bedeelden in het land. De afbeelding wordt nu gebruikt als protest tegen huiselijk geweld.

Hier wat ander werk van ze. Vertalingen van de teksten:
Les feos somos mas = Lelijke mensen zijn meer. Lelijk staat voor arm.
Disena mos tu sonrisa = Wij bezorgen u een glimlach.

De Toxicomano-versie van dit beeld blijkt niet alleen gebaseerd op de We Can Do It!-poster maar ook op dit zelfportret van de Poolse fotografe Dorotka, hier haar FlickR-pagina.

De We Can Do It!-poster is vandaag de dag veel populairder dan de Rosie van Rockwell, in tegenstelling tot in de oorlogsjaren. Veel vrouwen worden er tegenwoordig nog door geïnspireerd, getuige deze collage van de vele recente portretten die er geschoten worden in de pose met vuist en opgestroopte mouw.